• فهرست مقالات تقی آزادارمکی

      • دسترسی آزاد مقاله

        1 - شهر تهران، مسئله‌ای اجتماعی
        تقی آزادارمکی ملیحه  امانی
        در این مقاله، چرایی مسئله نشدن شهر، به¬خصوص شهر تهران، از منظر جامعه‌شناسی بررسی شده ¬است. مسئله¬شدن شهر برای جامعه‌شناسی ایرانی، امری بدیهی قلمداد می¬شود و تحقق‌نیافتن آن، نیازمند بررسی و تحلیل است. بنابراین، به¬دنبال بررسی این مسئله هستیم که چرا شهر تهران برای اصحاب ع چکیده کامل
        در این مقاله، چرایی مسئله نشدن شهر، به¬خصوص شهر تهران، از منظر جامعه‌شناسی بررسی شده ¬است. مسئله¬شدن شهر برای جامعه‌شناسی ایرانی، امری بدیهی قلمداد می¬شود و تحقق‌نیافتن آن، نیازمند بررسی و تحلیل است. بنابراین، به¬دنبال بررسی این مسئله هستیم که چرا شهر تهران برای اصحاب علوم اجتماعی و جامعه¬شناسی مسئله نشده¬ است. شواهد نشان از این دارد که شهر تهران به عنوان مسئله¬ای بوروکراتیک برای سیاست¬مداران و به عنوان مسئله¬ای سیاسی برای روشنفکران مطرح بوده ¬است و همین نگاه سبب شده -است تا جامعه¬شناسان به شهر به عنوان امری تابعی از حوزة سیاست و آسیب-شناسانه نگاه کنند. در دست‌یابی به نتایج، از مطالعة اسنادی و کتابخانه¬ای با رویکرد تاریخی بهره برده¬ایم. نتایجی که پس از بررسی و انجام مطالعات تاریخی به آن دست یافتیم، نشان می‌دهد که تهران در دوره¬های مختلف تاریخی، به لحاظ فنی و بوروکراتیک، مسئلة حکومت¬ها و به لحاظ سیاسی مسئلة روشنفکران بوده ¬است. شهر تهران به طور خاص، محل استقرار و افول حکومت¬ها بوده ¬است اما در هریک از این دوره¬ها، سامان اجتماعی شهر تهران و حیات اجتماعی شهر، جایگاهی نداشته ¬است. مسئله شهر در تفکرات و اندیشه-های روشنفکری هم جایگاهی نداشته ¬است؛ چرا که دغدغة روشنفکران- چه چپ‌گراها و چه راست¬گراها، چه شعرا و ادیبان و چه فیلسوفان- فرهنگ، تمدن و حکومت بوده¬ است و شهری مثل تهران به عنوان مسئله‌ای مستقل برای جامعه‌شناسان مؤسس تجلی نکرده است که بخواهند بحثی در ارتباط با حیات اجتماعی شهر و زندگی شهری داشته¬باشند. بنابراین اگر علوم اجتماعی و جامعه¬شناسی را هم ادامه جریان روشنفکری بدانیم، شهر تهران مسئلة این گروه نبوده و پژوهش¬های اجتماعی انجام‌شده در حوزة شهر، بیشتر با رویکرد آسیب-شناسانه و معطوف به کالبد شهر بوده ¬¬است تا مقتضیات زندگی شهری و حیات اجتماعی شهر و عوامل مؤثر بر آن. پرونده مقاله