تبیین جامعه‌شناختی گرایش به خشونت در بین نوجوانان و جوانان شهر کاشان
محورهای موضوعی : خشونت
محمد سلیمان نژاد
1
*
,
محسن نیازی
2
,
طاهره سلیمان نژاد
3
1 - استادیار گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 - استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی و حقوق، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
3 - دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علوم و تحقیقات، تهران، ایران، کارشناس ارزیابی مراکز تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی البرز، ایران
کلید واژه: گرایش به خشونت, تعامل با دوستان بزهکار, کژکارکردی نهادی, بی‌تفاوتی خانوادگی, فضای مجازی,
چکیده مقاله :
این پژوهش با هدف تبیین جامعه‌شناختی گرایش به خشونت در میان نوجوانان و جوانان شهر کاشان انجام شده است. خشونت به عنوان مجموعه‌ای از کنش‌های تند و آنی تعریف می‌شود که می‌تواند پیامدهای جسمی، روحی و اجتماعی برای فرد و اطرافیان او به همراه داشته باشد. چارچوب نظری تحقیق بر مبنای نظریه‌های مرتبط با آسیب‌های اجتماعی شکل گرفته و روش پژوهش از نوع پیمایشی بوده است. جامعه آماری شامل نوجوانان و جوانان کاشانی است که از میان آن‌ها ۳۸۳ نفر با استفاده از نمونه‌گیری احتمالی متناسب با حجم و بر اساس فرمول کوکران انتخاب شدند .از آزمون های آماری همبستگی پیرسون، آزمونهای T مقایسه زوجی و در نهایت از تحلیل مسیر با استفاده از نرم افزارهای SPSS 25 و Smart-PLS، برای ارتباط بین متغیرهای مستقل و وابسته استفاده شده است. نتایج نشان داد بین گرایش به خشونت و متغیرهایی مانند تأثیرپذیری از فضای مجازی، داشتن دوستان بزهکار، بی‌تفاوتی خانوادگی، احساس آنومی، زندگی در محله نابسامان و کژکارکردی نهادهای اجتماعی رابطه‌ای مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین مردان بیش از زنان به خشونت گرایش دارند و با افزایش سن، این گرایش کاهش می‌یابد. در مقابل، بین پایگاه اقتصادی-اجتماعی و خشونت رابطه معناداری مشاهده نشد. بر اساس تحلیل مسیر، سه عامل تعامل با دوستان بزهکار، احساس آنومی و تأثیرپذیری از فضای مجازی بیشترین نقش را در افزایش گرایش به خشونت داشته‌اند. در مجموع متغیرهای بررسی‌شده توانسته‌اند ۳۶ درصد از تغییرات گرایش به خشونت را تبیین کنند که نشان‌دهنده اهمیت عوامل اجتماعی و محیطی در شکل‌گیری رفتارهای خشونت‌آمیز است.
This study aimed to provide a sociological explanation of the tendency toward violence among adolescents and young people in the city of Kashan. Violence is defined as harsh and impulsive actions that can lead to harmful physical, psychological, and social consequences for both perpetrators and others. The theoretical framework was based on theories of social problems, and the research used a survey method. The statistical population included adolescents and youth in Kashan, from which 383 individuals were selected through proportional probability sampling using Cochran’s formula.
Data were analyzed using Pearson correlation, paired sample t-tests, and path analysis with SPSS 25 and Smart-PLS software to examine relationships between independent variables and the dependent variable (tendency toward violence). Results showed significant positive relationships between violent tendency and several factors: influence of cyberspace, association with delinquent friends, family indifference, feelings of anomie, living in disorganized neighborhoods, and institutional dysfunction. Men showed higher levels of violent tendency than women, and age had a significant but inverse relationship, indicating that violent tendency decreases as age increases. No significant relationship was found between socioeconomic status and violent tendency.
Path analysis revealed that interaction with delinquent friends had the strongest effect on violent tendency, followed by feelings of anomie and influence from cyberspace. Altogether, the variables in the model explained 36% of the variance in violent tendency. These findings emphasize the crucial role of social and environmental conditions in shaping violent attitudes and behaviors among young people.
[MB10.1]
احمدی، حبیب؛ عباسی شوازی، محمدتقی؛ یادگاری، رامین و کرمی، فرشاد [MB11.1] (1396) «مطالعه رابطه بین استفاده از رسانه‌های مدرن و تمایل به بزهکاری در بین نوجوانان دانش‌آموز (مطالعه دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر بستک)»، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال ششم، شماره 19، صص 53-70.
https://doi.org/10.22108/ssoss.2017.102725.1046
احمدی، حبیب (1384) جامعه‌شناسی انحرافات، تهران: انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها، چاپ اول.
اسدي، محمدحسین؛ احمدی، امیدعلی و بازیار، نادر (1393) «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر گرایش به خشونت (مطالعه موردي: دانش‌آموزان مقطع متوسطه چوار)»، فرهنگ ایلام، دوره پانزدهم، شماره 41 و 42، صص 27-55.
بابایی فرد، اسداله و حیدریان، امین (1393) «بررسی برخی عوامل اجتماعی مؤثر بر خشونت خانوادگی»، مجله زن و جامعه، سال پنجم، شماره 20، 52 -35.
حسینی نثار، مجید و ابراهیم فیوضات (1390) نظریه¬های انحرافات اجتماعی، تهران، پژواک.
داوری، علی و آرش رضازاده (1396) مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم¬افزار PLS، چاپ چهارم، تهران، سازمان[v12.1] انتشارات دانشگاهی.
سلیمان‌نژاد، محمد و مرضیه ابراهیمی (1403) «تحلیل پدیدة خشونت‌ورزی نوجوانان در مدرسه»، فصلنامه مددکاری اجتماعی، سال یازدهم، شماره 40، صص 211-171.
https://doi.org/10.22054/rjsw.2025.70102.621
سهراب‌زاده، مهران و فاطمه منصوریان راوندی (1396) «تجربة زيستة زنان از خشونت كلامي (مورد مطالعه: زنان شهر کاشان)»، فصلنامه زن در فرهنگ و هنر، دوره نهم، شماره 2، صص 245-245.
https://doi.org/10.22059/jwica.2017.234644.883
سیدرنجبر سقزچی، میرمصطفی، امین مظفری، فاروق و عبدالهی، داوود (1398) «گرایش به خشونت خیابانی و عوامل اجتماعی مرتبط با آن در بین شهروندان اردبیل»، فصلنامه مطالعات علوم اجتماعی در ایران، سال شانزدهم، شماره 61، صص 1-18.
شاطریان، محسن و محمود گنجـی‌پور (1389) «تأثیر مهاجرت افغان‌ها بر شرایط اقتصادی و اجتماعی شهر کاشان»، فصلنامه علمی پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال اول، شماره 3، صص 102-83.
صديق سروستاني، رحمت‌الله (1389) آسیب‌شناسی اجتماعي (جامعه‌شناسی انحرافات اجتماعي)، تهران، سمت.
طالبی، ابوتراب؛ امینی، سعیده و طلوع‌پارسا، سیدفرید (۱۳۹۴) «بررسی تأثیر احساس آنومی بر امکان کنش ارتباطی؛ مورد مطالعه: شهر مشهد»، مجله بررسی مسائل اجتماعی ایران، سال ششم، شماره 1، 70 -51.
فیض‌اللهی، علی، معیدفر، سعید؛ دانش، پروانه و ملکی، امیر (1399) «آزمون تجربی رابطة آنومی نهادی و جرائم خشونت‌آمیز در ایران»، دوفصلنامه پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، سال نهم، شماره 16، صص 261-286.
DOI: 10.22084/csr.2020.17466.1569
کریمی، فاطمه (1390) «بررسی انواع خشونت کلامی و عوامل پدیدآورندة آن از نظر دانش‌آموزان و معلمان»، پژوهشنامة حقوق، سال دوم[v13.1]، شماره 2، صص 85-102.
کفایی عطریان، محبوبه؛ عباس زاده، فاطمه، سرافراز، ناهید؛ ایزدی اونجی، فاطمه السادات و اصغری جعفرآبادی، محمد (1387) «بررسی خشونت خانوادگی علیه زنان باردار در زنان مراجعه کننده به مرکز بهداشتی درمانی گلابچی کاشان»، نشریه علوم پزشکی زابل، سال سوم، شماره 4، 37 -29.
کلانتری، صمد؛ ربانی، رسول و صداقت، کامران (1384) «ارتباط فقر با قانون‌گریزی و شکل‌گیری آسیب اجتماعی»، فصلنامة علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال پنجم، شماره 18، صص 1-22.
URL: http://refahj.uswr.ac.ir/article-1-1932-fa.html
کندال، دیانا (1393) جامعه‌شناسی معاصر، ترجمة فریده همتی، تهران، جامعه‌شناسان.
كوزر، لوئيس (1384) زندگي و انديشه بزرگان جامعه‌شناسی، ترجمه محسن ثلاثي، تهران، علمي.
گلچین، مسعود و علی‌حیدر حیدری (1391) «خشونت بین¬فردی و سرمایه اجتماعی در خانواده و مدرسه»، مسائل اجتماعی ایران، سال سوم، شماره اول، صص[v14.1] 177-212.
https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.24766933.1391.3.1.7.0
گیدنز، آنتونی (1392) جامعه‌شناسی، ترجمه حسن چاووشیان، تهران، نشر نی، چاپ هشتم.
محسنی، رضاعلی، میکائیلی، جعفر و طالب پور، اکبر (1395) «تبیین جامعه‌شناختی رابطه بین فضاهای بی‌دفاع شهری با خشونت‌های شهری (مورد مطالعه: شهر تهران)»، دوفصلنامه پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، سال پنجم، شماره 9، صص 125-154.
https://doi.org/10.22084/csr.2016.1813
محسنی تبریزي، علیرضا (1383) وندالیسم، تهران، نشر آن.
نیازی، محسن (1384) مبانی جامعه‌شناسی، تهران، نوین.
Akers, R. (2004) Social learning and social structure: A general theory of crime and deviance. Boston, MA: Northeastern University Press.
Akers, R. L, Jensen, G. F. (2006) The empirical status of social learning theory of crime and deviance: The past, present, and future. In F. T. Cullen, J. P. Wright, & K. Blevins, R. (Eds.). Taking Stock: The status of criminological theory (pp. 37-7. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers.
https://doi.org/10.4324/9781315130620-2
Alshammari A. A. (2017) The Role of Socioeconomic Status, Strain, Parental, and Peer Influence on Delinquency among African-American Youth: Howard University.
Atkinson, T. (2019) Young Adult’s Feelings of Safety after Observing Physical Violence as Rural Adolescents: A Generic Qualitative Study (Doctoral dissertation, Capella University).
Bonino, S., Cattelino, E., Ciairano, S. (2005). Adolescents and Risk: Behavior, Functions and Protective Factors. New York: Springer Publications.
Brazill-Murray, C. M. (2018) Adolescent perceptions of addiction: a mixed-methods exploration of Instagram hashtags and adolescent interviews.
Hamama, L., A. Ronen-Shenhav. (2013) “The Role of Developmental Features, Environmental Crises, and Personal Resources (Self-Control and Social Support) in Adolescents’ Aggressive Behavior.” Aggression and Violent Behavior, Vol. 18, pp. 26-31.
https://doi.org/10.1016/j.avb.2012.09.001
Ingram, J. R., Patchin, J. W., Huebner, B. M., McCluskey, J. D., & Bynum, T. S. (2007). Parents, friends, and serious delinquency: An examination of direct and indirect effects among at-risk early adolescents. Criminal justice review, 32(4), 380-400.
https://doi.org/10.1177/07340168073114
Krug, E. mercy. (2002) The report on violence and health. Journal of Publiic Health, 360(9339), pp: 1083-1088.
https://doi.org/10.1016/S0140-6736(02)11133-0
Le, P. A., Tran, T. T. H., Khuong, Q. L., Takeuchi, M., Nguyen, T. L., Pham, T. Q. N., ... & Park, K. (2021) Violence and Non-fatal Injuries among Vietnamese In-school Adolescents: National Prevalence Estimates and Associated Factors. medRxiv.
https://doi.org/10.1101/2021.04.12.21255309
León Moreno, C., Musitu Ochoa, G., Cañas Pardo, E., Estevez Lopez, E., & Callejas Jerónimo, J. E. (2021) Relationship between school integration, psychosocial adjustment and cyber-aggression among adolescents. International journal of environmental research and public health, 18(1), 108.
https://doi.org/10.3390/ijerph18010108
Machado, B., Caridade, S., Araújo, I., & Faria, P. L. (2022) Mapping the cyber interpersonal violence among young populations: a scoping review. Social Sciences, 11(5), 207.
https://doi.org/10.3390/socsci11050207
Özdemir Bişkin, S. (2024). Childhood Maltreatment and Adolescent Risky Behavior: Mediating the Effect of Parent–Adolescent Conflict and Violent Tendencies. Behavioral Sciences, 14(11), 1058.
https://doi.org/10.3390/bs14111058
Nagle, M. (2019) Examining Effects of Parental Sexual Abuse on Female Juvenile Delinquency Using a Social Developmental Perspective.
Sampson, R. J., & Laub, J. H. (1997). A life-course theory of cumulative disadvantage and the stability of delinquency. Developmental theories of crime and delinquency, 7, 133-161.
Sales, J.M., Irwin, J., Charles, E. (2009). Theories of Adolescent Risk Taking: The Biopsychosocial Model, Journal of public Health, 36(5), pp: 31-50.
Siegel, D. J. (2015) Brainstorm: The power and purpose of the teenage brain. New York, NY: Penguin Publishing Group.
Siegel, L. J. (2012) Criminology: Theories, Patterns and Typologies, Wadsworth Publishing.
Tobin, A. N. (2016) A study of the impact of crime shows on contemporary criminal investigations (Doctoral dissertation, The George Washington University).
Tu, X, C., Lou, E., Gao, N., Li, L., S. Zabin. (2012) The Relationship between Sexual Behavior and Nonsexual Risk Behaviors among Unmarried Youth in Three Asian Cities.” Journal of Adolescent Health, 4 (50), pp: 75-82.
https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2011.12.010
World Health Organization. (2016). Violence Prevention. Geneva: World Health Organization.
Vezina, J., Herbert, m., Poulin, F. (2015) Histoty of family violence childhood behavior problems and adolescent highrisk behavior as pridicator of girls repeated pettebs of dating victimization in two developmental periods, Journal of Violence Against Women, 21(4), 435-459.
https://doi.org/10.1177/1077801215570481