ارزیابی تأثیرات اجتماعی و فرهنگی قانون نظام (طرح) رتبه‌بندی معلمان

چکیده مقاله :

 

هدف مقاله حاضر ارزیابی جامع طرح رتبه‌بندی معلمان از منظر اجتماعی و فرهنگی است، تا ضمن شناسایی تأثیرات مثبت و منفی، راهکارهای تعدیلی ارائه شود. جامعه مورد مطالعه معلمان استان خوزستان هستند که مشمول این طرح شده‌اند و داده‌ها از طریق مصاحبه و مطالعات اسنادی جمع‌آوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پیامدهای منفی اجتماعی شامل: تأثیر بر فرآیند آموزش، روابط و ساختار اجتماعی، مسائل مربوط به اعتبار و عدالت، و ایجاد فشار روانی است. در مقابل، پیامدهای مثبت اجتماعی عبارتند از: ارتقاء کیفیت آموزش، بهبود انگیزه و تعهد شغلی، بهبود مدیریت و ارزیابی، و جذب و حفظ استعدادها. از جنبه فرهنگی، پیامدهای منفی شامل خدشه‌دار شدن منزلت حرفه‌ای، تأثیرات نامطلوب بر انتخاب مدرسه، و ایجاد رقابت ناسالم است. پیامدهای مثبت فرهنگی نیز شامل ارتقاء و بهبود فرهنگ ارزشی و فرهنگ مدرسه، تقویت هویت مدرسه، و توسعه فرهنگ یادگیری احصا شدند. در بُعد اقتصادی، پیامدهای منفی شامل تخصیص ناعادلانه منابع و افزایش هزینه‌های آموزشی است، درحالی‌که افزایش حقوق و مزایا، استقرار نظام پرداخت مبتنی بر شایستگی، بهبود بهره‌وری منابع و رشد اقتصادی از طریق بهبود سرمایه انسانی از پیامدهای مثبت اقتصادی به شمار می‌روند. نتایج نشان می‌دهد که پیاده‌سازی نظام رتبه‌بندی بدون توجه به تمامی ابعاد و چالش‌ها، نمی‌تواند مؤثر باشد. لذا، رویکردی جامع، علمی و واقع‌بینانه، با تأکید بر عدالت، شفافیت، توسعه حرفه‌ای و رضایت معلمان، برای موفقیت این طرح ضروری است.

چکیده انگلیسی :

This article comprehensively assesses the Teacher Ranking System from social and cultural perspectives, aiming to identify its positive and negative impacts and propose remedial strategies. The study population comprises teachers included in this system, and data were collected using interview techniques and documentary studies. The findings reveal that negative social consequences include: impacts on the educational process, social relationships and structure within the educational environment, issues related to credibility, justice, and policy-making of the scheme, and the creation of psychological pressure and mental health problems. Conversely, positive social outcomes encompass: improved quality of education and learning, enhanced teacher motivation and job commitment, better management and evaluation within the educational system, and the attraction and retention of talent. Culturally, negative impacts involve: undermining professional dignity, undesirable effects on school choice, and the creation of unhealthy competition and reduced cooperation. Positive cultural outcomes, however, include: the promotion and improvement of a value-based culture and school culture, strengthening school identity, and fostering a culture of learning. Economically, negative implications include: unfair resource allocation and increased educational costs. In contrast, positive economic outcomes consist of: increased teacher salaries and benefits, the establishment of a merit-based payment system, improved resource productivity, and economic growth through human capital development. The results indicate that implementing the ranking system without considering all its dimensions and challenges cannot be effective. Therefore, a comprehensive, scientific, and realistic approach, emphasizing fairness, transparency, professional development, and teacher satisfaction, is essential for the success of this initiative.

منابع و مأخذ:


1. حاجی بابایی، حمیدرضا، کیارشی، وحید، ادهم، مهدی، صدری، عباس و مسعودی آشتیانی، هاشم (1392) نظام رتبه‌بندی حرفه‌ای معلمان و جذب و تأمین منابع انسانی وزارت آموزش و پرورش، معاونت توسعه و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش.
2. روچ، کریس (1387) ارزیابی تأثیر پروژه، ترجمه حسن چاوشیان. تهران: نشر اختران با حمایت مالی دفتر مطالعات اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران.
3. عزیزی تراب، زهرا و مهاجران، بهناز و حسنی، محمد (1401) طراحی الگوی کیفیت‌بخشی نظام رتبه‌بندی معلمان، پژوهش در نظام‌های آموزشی، دوره 16، شماره 57، صص 50- 37.
20.1001.1.23831324.1401.16.57.3.2
4. فاضلی، محمد (1389) ارزیابی تأثیرات اجتماعی، شهرداری تهران، اداره کل مطالعات اجتماعی و فرهنگی. تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.
5. قانون نظام رتبه‌بندی معلمان(1401)، وزارت آموزش و پرورش.
6. نامداری پژمان، مهدی و پاک‌نظر، محدثه (1399) «ساختار تربیت معلم در کشورهای شرق آسیا با تأکید بر نظام سنجش صلاحیت و رتبه‌بندی معلمان»، فصلنامه پژوهش درتبیت معلم، صص35 – 9.
20.1001.1.26457725.1400.4.2.1.5
7. نظری، شهرام و دیوکان، بهزاد و کوثری‌پور، محسن (1398) «تبیین شاخص‌های ارزیابی عملکرد معلمان تربیت‌بدنی شهر تهران»، فصلنامه تعلیم و تربیت، شماره 141، 124-107.
http://qjoe.ir/article-1-2253-fa.html
8. وان شوتن، مارلیس، ونکلی، فرانک و اسلوتوگ، رول (1388) مفهوم‌پردازی فرآیند تغییر اجتماعی و پیامدهای اجتماعی" در بکر، هنک و نکلی، فرانک، راهنمای بین‌المللی برآورد پیامدهای اجتماعی، ترجمه هادی جلیلی. دفتر مطالعات اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران: تهران.


References
9. Dandalt, E., & Brutus, S. (2020). Teacher performance appraisal regulation: A policy case analysis. NASSP Bulletin, 104(1), 20-33.
10.1177/0192636520911197
10. Rodriguez, L. A., Swain, W. A., & Springer, M. G (2020) -.Sorting through performance evaluations: The influence of performance evaluation reform on teacher attrition and mobility. American Educational Research Journal, 57(6), 2339-2377.
11.Tanang, H., & Abu, B. (2014). Teacher Professionalism andProfessional Developme Practices in South Sulawesi, Indonesia. Journal of curriculum andteaching, 3(2), 25-42
10.5430/jct.v3n2p25
12. Mangiante, E. M. S. (2011). Teachers Matter: Measus of Teacher Effectiveness in low- Income Minority schools. Educational Assessment Evaluation and Accountability, 23(1), 41-63.
10.1007/s11092-010-9107-x