مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی 3060-821X 6 20 2026 9 26 Challenges to National and Religious Identity among Adolescent Boys from the Perspective of Educational and Cultural Experts: A Qualitative Study چالش های هویت ملی و دینی نوجوانان پسر از منظر صاحب‌نظران تربیتی و فرهنگی: پژوهشی کیفی fa سجاد مهدی زاده امام صادق خدیجه ذوالقدر دانشگاه آزاد اسلامی نوید رضایی دانشگاه علوم و تحقیقات 2026 6 23 Adolescents’ national and religious identities are shaped through interactions among individual experiences, family, school, media, peer groups, and broader cultural and social transformations. This study aimed to understand and explain the challenges associated with national and religious identity among adolescent boys from the perspective of educational and cultural experts. A qualitative approach and thematic analysis were employed. The participants comprised 17 experts with educational, research, cultural, or executive experience related to adolescents, identity, religion, and education, who were selected through purposive and subsequently snowball sampling. Data were collected through in-depth semi-structured interviews, which continued until data saturation was reached. Data analysis followed the six phases of thematic analysis and involved repeated reading of the interviews, extraction of meaning units, generation of initial codes, integration of similar codes, and their organization into subcategories and overarching themes. The findings were organized into three main themes: “fragmentation and tension within the identity meaning system,” “fragility of belonging in the context of externally imposed and inconsistent education,” and “the gap between expressed identity and everyday practice.” From the participants’ perspective, ambiguity in defining national and religious components and their relationship, the multiplicity and personalization of identity sources, inconsistencies between the messages and practices of educational institutions, the reduction of identity education to formal and ritual instruction, constraints on adolescent agency, and the gap between belief, belonging, and behavior were among the most significant challenges in this field. Overall, the findings indicated that the common issue across both national and religious domains is the difficulty of establishing a coherent connection among meaning, belonging, and action. Accordingly, identity education programs are more likely to be effective when they move beyond the one-way transmission of information and symbolic behaviors and instead provide opportunities for dialogue, choice, meaningful experience, genuine adolescent participation, and coordination among family, school, and media. The findings reflect the perceptions of experts and should not be interpreted as a direct account of the situation of all adolescents. هویت ملی و دینی نوجوانان در تعامل میان تجربه&zwnj;های فردی، خانواده، مدرسه، رسانه، گروه همسالان و تحولات فرهنگی و اجتماعی شکل می&zwnj;گیرد. پژوهش حاضر با هدف فهم و تبیین چالش&zwnj;های هویت ملی و دینی نوجوانان پسر از منظر صاحب&zwnj;نظران تربیتی و فرهنگی انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون صورت گرفت. مشارکت&zwnj;کنندگان شامل ۱۷ نفر از صاحب&zwnj;نظران دارای سابقه آموزشی، پژوهشی، فرهنگی یا اجرایی مرتبط با نوجوانان، هویت، دین و تعلیم&zwnj;وتربیت بودند که با استفاده از نمونه&zwnj;گیری هدفمند و سپس گلوله&zwnj;برفی انتخاب شدند. داده&zwnj;ها از طریق مصاحبه&zwnj;های عمیق نیمه&zwnj;ساختاریافته گردآوری شد و مصاحبه&zwnj;ها تا دستیابی به اشباع داده&zwnj;ای ادامه یافت. تحلیل داده&zwnj;ها براساس مراحل شش&zwnj;گانه تحلیل مضمون و از طریق بازخوانی مکرر مصاحبه&zwnj;ها، استخراج واحدهای معنایی، تولید کدهای اولیه، ادغام کدهای مشابه و سازمان&zwnj;دهی آن&zwnj;ها در مقوله&zwnj;های فرعی و مضامین اصلی انجام شد. یافته&zwnj;ها در سه مضمون اصلی سازمان یافت: «پراکندگی و تنش در نظام معنایی هویت»، «شکنندگی تعلق در بستر تربیت بیرونی و ناهماهنگ» و «گسست میان هویت اظهارشده و کنش روزمره». از منظر مشارکت&zwnj;کنندگان، ابهام در تعریف و نسبت مؤلفه&zwnj;های ملی و دینی، چندمنبعی و شخصی&zwnj;شدن هویت، ناهماهنگی پیام&zwnj;ها و عملکرد نهادهای تربیتی، تقلیل تربیت هویتی به آموزش رسمی و مناسکی، محدودشدن عاملیت نوجوان و فاصله میان باور، تعلق و رفتار، از مهم&zwnj;ترین چالش&zwnj;های این حوزه&zwnj;اند. برآیند یافته&zwnj;ها نشان داد که مسئله مشترک در دو ساحت ملی و دینی، دشواری ایجاد پیوندی منسجم میان معنا، تعلق و کنش است. بر این اساس، برنامه&zwnj;های تربیت هویتی زمانی اثربخش&zwnj;تر خواهند بود که از انتقال یک&zwnj;سویه اطلاعات و رفتارهای نمادین فراتر روند و زمینه گفت&zwnj;وگو، انتخاب، تجربه معنادار، مشارکت واقعی نوجوانان و هماهنگی میان خانواده، مدرسه و رسانه را فراهم سازند. یافته&zwnj;ها بازتاب ادراک صاحب&zwnj;نظران است و نباید به&zwnj;منزله گزارش مستقیم وضعیت همه نوجوانان تلقی شود.

http://risi.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53892