تبیین جامعهشناختی گرایش به خشونت در بین نوجوانان و جوانان شهر کاشان
محمد سلیمان نژاد
1
(
گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14665-889 تهران، ایران
)
محسن نیازی
2
(
استاد گروه علوم اجتماعی دانشگاه کاشان
)
طاهره سلیمان نژاد
3
(
کارشناس ارزیابی مراکز تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی البرز
)
کلید واژه: گرایش به خشونت, تعامل با دوستان بزهکار, احساس آنومی, کژکارکردی نهادی, بیتفاوتی خانوادگی, فضای مجازی,
چکیده مقاله :
این پژوهش با هدف تبیین جامعهشناختی گرایش به خشونت در میان نوجوانان و جوانان شهر کاشان انجام شده است. خشونت به عنوان مجموعهای از کنشهای تند و آنی تعریف میشود که میتواند پیامدهای جسمی، روحی و اجتماعی برای فرد و اطرافیان او به همراه داشته باشد. چارچوب نظری تحقیق بر مبنای نظریههای مرتبط با آسیبهای اجتماعی شکل گرفته و روش پژوهش از نوع پیمایشی بوده است. جامعه آماری شامل نوجوانان و جوانان کاشانی است که از میان آنها ۳۸۳ نفر با استفاده از نمونهگیری احتمالی متناسب با حجم و بر اساس فرمول کوکران انتخاب شدند .از آزمون های آماری همبستگی پیرسون، آزمونهای T مقایسه زوجی و در نهایت از تحلیل مسیر با استفاده از نرم افزارهای SPSS 25 و Smart-PLS، برای ارتباط بین متغیرهای مستقل و وابسته استفاده شده است. نتایج نشان داد بین گرایش به خشونت و متغیرهایی مانند تأثیرپذیری از فضای مجازی، داشتن دوستان بزهکار، بیتفاوتی خانوادگی، احساس آنومی، زندگی در محله نابسامان و کژکارکردی نهادهای اجتماعی رابطهای مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین مردان بیش از زنان به خشونت گرایش دارند و با افزایش سن، این گرایش کاهش مییابد. در مقابل، بین پایگاه اقتصادی-اجتماعی و خشونت رابطه معناداری مشاهده نشد. بر اساس تحلیل مسیر، سه عامل تعامل با دوستان بزهکار، احساس آنومی و تأثیرپذیری از فضای مجازی بیشترین نقش را در افزایش گرایش به خشونت داشتهاند. در مجموع متغیرهای بررسیشده توانستهاند ۳۶ درصد از تغییرات گرایش به خشونت را تبیین کنند که نشاندهنده اهمیت عوامل اجتماعی و محیطی در شکلگیری رفتارهای خشونتآمیز است.
چکیده انگلیسی :
This study aimed to provide a sociological explanation of the tendency toward violence among adolescents and young people in the city of Kashan. Violence is defined as harsh and impulsive actions that can lead to harmful physical, psychological, and social consequences for both perpetrators and others. The theoretical framework was based on theories of social problems, and the research used a survey method. The statistical population included adolescents and youth in Kashan, from which 383 individuals were selected through proportional probability sampling using Cochran’s formula.
Data were analyzed using Pearson correlation, paired sample t-tests, and path analysis with SPSS 25 and Smart-PLS software to examine relationships between independent variables and the dependent variable (tendency toward violence). Results showed significant positive relationships between violent tendency and several factors: influence of cyberspace, association with delinquent friends, family indifference, feelings of anomie, living in disorganized neighborhoods, and institutional dysfunction. Men showed higher levels of violent tendency than women, and age had a significant but inverse relationship, indicating that violent tendency decreases as age increases. No significant relationship was found between socioeconomic status and violent tendency.
Path analysis revealed that interaction with delinquent friends had the strongest effect on violent tendency, followed by feelings of anomie and influence from cyberspace. Altogether, the variables in the model explained 36% of the variance in violent tendency. These findings emphasize the crucial role of social and environmental conditions in shaping violent attitudes and behaviors among young people.
احمدی و همکاران (1396). مطالعه رابطه بین استفاده از رسانه های مدرن و تمایل به بزهکاری در بین نوجوانان دانش آموز (مطالعه دانش آموزان مقطع متوسطه شهر بستک)، پژوهش های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال ششم، شماره 19، 70 -53.
اسدي و همکاران (1393). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر گرایش به خشونت مطالعه موردي : دانش آموزان مقطع متوسطه چوار، فرهنگ ایلام، دوره 15 ، شماره 42 و 41 ، 55 -27.
حسینی نثار، مجید، فیوضات، ابراهیم (1390). نظریه¬های انحرافات اجتماعی، تهران: نشر پژواک.
داوری، علی و رضازاده، آرش (1396). مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزار PLS، سازمان انتشارات دانشگاهی، چاپ چهارم.
ستوده، هدایت الله (1388). آسیبشناسی اجتماعی (جامعهشناسی انحرافات)، تهران: نشر آوای نور.
سلیمان نژاد، محمد و ابراهیمی، مرضیه (1403). تحلیل پدیدهی خشونت ورزی نوجوانان در مدرسه، فصلنامه مددکاری اجتماعی، سال یازدهم، شماره 40، 211-171.
سهراب زاده، مهران و منصوریان راوندی، فاطمه (1396) تجربة زيستة زنان از خشونت كلامي (موردمطالعه: زنان شهر کاشان)، فصلنامه زن در فرهنگ و هنر، دوره 9، شماره 2، 245-264.
سیدرنجبرسقزچی و همکاران (1398). گرایش به خشونت خیابانی و عوامل اجتماعی مرتبط با آن در بین شهروندان اردبیل، فصلنامه مطالعات علوم اجتماعی در ایران، سال شانزدهم، شماره 61، 18 -1.
شاطریان، محسن و گنجـی پور، محمود (1389). تأثیر مهاجرت افغان ها بر شرایط اقتصادی و اجتماعی شهر کاشان. فصلنامه علمی پژوهش و برنامه ریزی شهری، سال اول، شماره 3، 83-102.
صديق سروستاني، رحمتالله (1389). آسیبشناسی اجتماعي (جامعهشناسی انحرافات اجتماعي)، تهران: انتشارات سمت.
فیضاللهی و همکاران (1399). آزمون تجربی رابطهی آنومی نهادی و جرائم خشونتآمیز در ایران، دو فصلنامه پژوهشهای جامعهشناسی معاصر، سال نهم، شماره 16، 261-286.
کریمی، فاطمه (1390). بررسی انواع خشونت کلامی و عوامل پدید آورنده ي آن از نظر دانش آموزان و معلمان، پژوهشنامه ي حقوق، سال دوم.
کلانتری و همکاران (1384). ارتباط فقر با قانون گریزی و شکل گیری آسیب اجتماعی، فصلنامة علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال پنجم، شماره 18، 22 -1.
کندال، دیانا (1393). جامعهشناسی معاصر ترجمهی فریده همتی، تهران: جامعه شناسان.
كوزر، لوئيس(1384). زندگي و انديشه بزرگان جامعهشناسی، ترجمه محسن ثلاثي، علمي.
گلچین، مسعود و حیدری، علی حیدر (1391) خشونت بین فردی و سرمایه اجتماعی در خانواده و مدرسه، مسائل اجتماعی ایران، سال سوم، شماره اول.
محسنی و همکاران (1395). تبیین جامعهشناختی رابطه بین فضاهای بی دفاع شهری با خشونتهای شهری (مورد مطالعه شهر تهران)، دو فصلنامه پژوهشهای جامعهشناسی معاصر، سال پنجم، شماره 9، 125-154.
محسنی تبریزي، علیرضا (1383). وندالیسم، تهران، نشر آن.
محمد زاده و همکاران (1394). دلایل انجام برخی رفتارهای نژند اجتماعی توسط دانشجویان دانشگاه آزاد واحد ایلام، دومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی.
ممتاز، فريده (1381). انحرافات اجتماعي، نظريهها و ديدگاهها، شركت سهامي انتشار.
Akers, R. (2004). Social learning and social structure: A general theory of crime and deviance. Boston, MA: Northeastern University Press.
Akers, R. L, Jensen, G. F. (2006). The empirical status of social learning theory of crime and deviance: The past, present, and future. In F. T. Cullen, J. P. Wright, & K. Blevins, R. (Eds.). Taking Stock: The status of criminological theory (pp. 37-7. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers.
Alshammari A. A. (2017). The Role of Socioeconomic Status, Strain, Parental, and Peer Influence on Delinquency among African-American Youth: Howard University.
Atkinson, T. (2019). Young Adult’s Feelings of Safety after Observing Physical Violence as Rural Adolescents: A Generic Qualitative Study (Doctoral dissertation, Capella University).
Berg, M. T., E. A. Stewart. (2009). “Cultural Transmission Theory.” In J. M. Miller (Ed.), 21st Century Criminology: A Reference Handbook (pp. 228-235). California: Sage Publications, Inc.
Brazill-Murray, C. M. (2018). Adolescent perceptions of addiction: a mixed-methods exploration of Instagram hashtags and adolescent interviews.
Bonino, S., Cattelino, E., Ciairano, S. (2005). Adolescents and Risk: Behavior, Functions and Protective Factors. New York: Springer Publications.
Hamama, L., A. Ronen-Shenhav. (2013). “The Role of Developmental Features, Environmental Crises, and Personal Resources (Self-Control and Social Support) in Adolescents’ Aggressive Behavior.” Aggression and Violent Behavior, Vol. 18, pp. 26-31.
Krug, E. mercy. (2002). The report on violence and health. Journal of Publiic Health, 360(9339), pp: 1083-1088.
León Moreno, C., Musitu Ochoa, G., Cañas Pardo, E., Estevez Lopez, E., & Callejas Jerónimo, J. E. (2021). Relationship between school integration, psychosocial adjustment and cyber-aggression among adolescents. International journal of environmental research and public health, 18(1), 108.
Merton, R. K. (1968). Social theory and social structure. New York: The Free Press.
Sales, J.M., Irwin, J., Charles, E. (2009). Theories of Adolescent Risk Taking: The Biopsychosocial Model, Journal of public Health, 36(5), pp: 31-50.
Siegel, D. J. (2015). Brainstorm: The power and purpose of the teenage brain. New York, NY: Penguin Publishing Group.
Nagle, M. (2019). Examining Effects of Parental Sexual Abuse on Female Juvenile Delinquency Using a Social Developmental Perspective.
Siegel, L. J. (2012). Criminology: Theories, Patterns and Typologies, Wadsworth Publishing.
Thawabieh, A. M., Ahmed Al-rofo, M. (2010). “Vandalism at boys scholls in jordan”, journal of educational science, 2(1), pp:41-46.
Tobin, A. N. (2016). A study of the impact of crime shows on contemporary criminal investigations (Doctoral dissertation, The George Washington University).
Vezina, J., Herbert, m., Poulin, F. (2015). Histoty of family violence childhood behavior problems and adolescent high risk behavior as pridicator of girls repeated pettebs of dating victimization in two developmental periods, Journal of Violence Against Women, 21(4), 435-459.
Vowell, Paul R. 2007. " A Partial Test of an Integrative Control Model: Neighborhood Contexts, Social Control, Self Control, and Youth Violent Behavior " Western Criminology Review 8 (2): 1 - 15.